Vấn Đáp

Sư mến, Con có một điều chưa được rõ, xin Sư chỉ dạy giúp con. Trong kinh Tứ Niệm Xứ, hơi thở thứ 3 trong đề mục quán hơi thở, phần quán Thân có chỉ rằng: Ý thức toàn thân, thở vào. Ý thức toàn thân, thở ra. Theo con được biết thì Thanh Tịnh Đạo và sự thực tập của quý Sư Nam Tông thì coi "thân" ở đây là toàn thân của hơi thở. Còn một số vị khác thì hiểu và thực hành "thân" ở đây là toàn bộ thân thể. Con không biết cách hiểu, cách thực tập nào là đúng với lời Phật dạy nhất. Xin chỉ lối cho con. Năm vóc sát đất xin đảnh lễ Sư. Mong Sư luôn bình an, tinh tấn và thành tựu, hoằng pháp sâu rộng!
Vấn Đáp
03/07/2014, viết bởi metta, danh mục Hỏi Đáp

Trả lời:

Có mấy điều cần lưu ý, khi nói hơi thở và toàn thân hơi thở là nói theo thiền định, vì trong thiền định đối tượng là pháp khái niệm chế định nên có thể lấy đề mục hơi thở được vì hơi thở thuộc nghĩa khái niệm (attha pannatti). Nhưng trong thiền Vipassanà thì đối tượng là thực tánh pháp (paramattha) nên không thể lấy hơi thở làm đối tượng mà phải nhận diễn biến của động tác thở tự nhiên làm đối tượng, như vậy toàn thân đây là diễn biến của toàn thân khi đang thở vô thở ra. Do không phân biệt được thiền định với thiền tuệ nên mới nhầm lẫn với nhau. 
Điều thứ hai là không phải "ý thức toàn thân" mà là tuệ tri toàn thân. Ý thức là thức tri và thường bao hàm cả tưởng tri nên đối tượng vẫn còn là khái niệm chế định, nhưng đối tượng của thiền Vipassanà là thực tánh pháp nên không phải thức tri (vijànàti) mà phải là tuệ tri (pajànàti) của tánh biết mới đúng. Do thiếu sót trong dịch thuật có thể biến lời Phật dạy thành tam sao thất bản, nên cũng có lý khi nói dịch là phản bội.

Gửi bình luận