Dòng đời

Có câu đố vui: “Cái gì luôn luôn tăng mà không bao giờ giảm?”. Đó chính là tuổi của chúng ta. Con người từ khi lọt lòng mẹ, cất tiếng khóc chào đời đã được nhận một tuổi (tính theo người Việt Nam). Lớn dần theo năm tháng, số tuổi cũng theo đó tăng lên 2, 3… Cứ như thế, tuổi chúng ta tăng dần, và cho đến khi có dòng chữ ghi trên bia đá “hưởng dương” hoặc “hưởng thọ” là kết thúc một chuyến đi, một hành trình xuôi ngược của kiếp người.
Dòng đời
11/07/2019, viết bởi An Nguyên, danh mục Góc Thư Giản

 

“Xuân đi trăm hoa rụng
Xuân đến trăm hoa cười
Trước mắt việc đi mãi
Trên đầu, già đến rồi
Chớ bảo xuân tàn hoa rụng hết
Đêm qua sân trước một nhành mai”
.

Thật vậy, dòng đời cứ trôi, thoáng chốc đã hơn mười năm, tôi gặp lại người em họ bên nhà ngoại. Bấy lâu không gặp, nay Tài đã là cậu thanh niên cao to vạm vỡ. Ngồi trò chuyện hỏi thăm nhau, chúng tôi được biết thời gian qua Tài đi du học và làm việc tại Nhật. Nhật Bản là một trong những quốc gia hàng đầu thế giới về khoa học và công nghệ, được đánh giá là một cường quốc kinh tế. Nhật Bản còn có mỹ danh “xứ sở hoa anh đào”, vì cây hoa anh đào (sakura) mọc trên khắp đất nước Nhật từ Bắc xuống Nam. Những cánh hoa “thoắt nở thoắt tàn” được người Nhật yêu thích, bởi nó phản ánh tinh thần nhạy cảm, yêu cái đẹp, quyết sinh quyết tử của dân tộc họ. Thông tin này tôi chỉ biết qua mạng, chứ thật ra tôi chưa một lần được đặt chân đến đó để thấy và trải nghiệm.

Tuy sống ở môi trường tốt, nhưng Tài vẫn quyết định về nước, không phải bản thân không có ước mơ, hoài bão, mà do cậu còn người cha đang lâm bệnh ở quê nhà Việt Nam. Tôi nhanh miệng hỏi:

- Sao Tài không để các anh em khác lo, mình ở đó làm việc kiếm tiền gởi về là được rồi?

Tài lặng thinh hồi lâu rồi nói:

- Em muốn tự tay mình chăm sóc cho cha. Còn việc kiếm tiền, mình có thể làm bất cứ lúc nào khi còn sức khỏe. Riêng cha mẹ chỉ có một, nhỡ chẳng may cha mẹ mất thì tìm đâu ra hở anh?

Câu nói chân thành khẽ chạm đến trái tim tôi. Nó xuất phát từ đáy lòng của một người con chí hiếu. Tôi thầm nghĩ, không phải người con nào cũng có thể suy nghĩ, nói và làm được điều đó! Mười, hai mươi năm trước cha Tài cũng là một thanh niên khỏe mạnh, làm lụng vất vả, xông pha vào tất cả công việc để kiếm tiền nuôi gia đình. Nay tuổi ông đã lớn, sức khỏe kém, lại thêm bệnh tật, gia đình phải chạy tiền mua sức khỏe cho ông. Ta thấy một điều có vẻ hơi nghịch lý, nhưng đời người thường là thế. Còn trẻ, sức lực dồi dào, chúng ta lao vào công việc bất kể ngày đêm mong sao làm ra tiền càng nhiều càng tốt, nhiều tiền để “bằng anh, bằng em”. Khi sức lực đã cạn, bệnh tật kéo đến, ta lại lấy tiền đã dành dụm bấy lâu ra để mua lại sức khỏe. Đôi lúc bệnh nặng, gia đình phải đi vay nợ để có tiền chữa trị với chút hy vọng “còn nước còn tát”, làm khổ cho người thân.

Sáu mươi năm cuộc đời, nhưng thiết nghĩ ta sống hạnh phúc được bao năm? Nói vậy không phải ta bi quan, tiêu cực, không yêu đời, mà để tất cả chúng ta nhìn vào sự thật của cuộc sống, từ đó suy tư nghiền ngẫm. Dù cuộc đời có thế nào, dòng đời đưa đẩy ra sao, ta vẫn phải vững tay chèo trên chiếc thuyền đời của chính mình. Hãy sống tốt cho bản thân, gia đình và xã hội. Không vì đồng tiền mà bất chấp sức khỏe, hoặc vì tiền làm những việc trái pháp luật rồi đi vào tù tội, bị xã hội lên án. Chúng ta cùng xem và suy ngẫm tình huống của tên trộm sau:

Xưa, có một tên trộm mưu tính đột nhập vào nhà của một bà lão mù. Sau nhiều ngày theo dõi, hắn ta biết bà cụ chỉ sống một mình, mắt lại không thấy đường. Thời cơ đã đến, tên trộm nhẹ nhàng len lỏi vào nhà, từng bước từng bước đi vào phòng ngủ của bà cụ. Hắn nghĩ bà đã ngủ say. Nhưng nào ngờ, khi hắn vừa ôm cái ti vi liền bị bà lão mù ôm chặt và kêu lên:

- Con trai của mẹ đã về! Mẹ đã mở cửa đợi chờ con suốt ngần mấy năm. Nay con về với mẹ, đừng bỏ mẹ mà đi nữa nghe con! (Giọng bà cụ nghẹn ngào).

Tên trộm hốt hoảng, định vùng khỏi vòng tay của bà cụ để thoát thân. Nhưng hắn chợt bình tĩnh lại. Trong đầu hắn bỗng lóe lên một ý nghĩ. Có lẽ, đây là giải pháp tốt nhất dành cho hắn lúc này. Hắn nói:

- Dạ thưa mẹ, con đã về với mẹ đây! (Tên trộm ấp úng).

- Về với mẹ nghe con, mẹ tha thứ cho con. Mẹ con ta sẽ đùm bọc lẫn nhau, nương tựa nhau mà sống nghe con!

- …

Tên trộm giờ trở thành con của bà cụ mù. Hàng ngày, bà chăm sóc cho hắn từng bữa ăn, giấc ngủ, quạt cho hắn khi trời nóng, đắp chăn khi trời se lạnh. Trong tâm bà, gã trộm chính là đứa con trai đã thất lạc nhiều năm, nay tìm lại được, bà muốn bù đắp cho nó. Trong một lần ham chơi, thiếu suy nghĩ, đứa con trai lấy trộm tiền của bà để đi chơi với bạn xấu. Do nhất thời không kiềm chế được cơn nóng giận, bà đã đánh nó và thốt ra lời xua đuổi. Đứa con trai buồn giận bỏ đi, và từ đó đến nay không trở về nữa, bà rất ân hận. Tình mẹ thiêng liêng, bao la vô bờ bến. Dù nó nên hay hư vẫn là con do bà dứt ruột sinh ra, bà làm sao có thể bỏ nó cho được. Do quá nhớ thương con cùng nỗi day dứt trong lòng, bà đã khóc đến mù cả hai mắt.

Còn tên trộm, nói cho công bằng, bản thân hắn cũng không phải là người xấu xa. Hắn mồ côi cả cha lẫn mẹ, không nơi nương tựa, phải tự đi tìm việc làm để sống qua ngày. Nhưng dòng đời đưa đẩy, số phận hẩm hiu, hắn đi đến nơi nào xin việc đều bị xua đuổi, mắng nhiếc là kẻ lưu manh, một tên đầu đường xó chợ. Có lẽ, mọi người đã quá vội vàng đánh giá con người qua vẻ bề ngoài. Họ kết luận hắn là người xấu khi nhìn thấy vết sẹo dài trên mặt. Hắn cũng không nhớ rõ vì sao trên mặt hắn có vết sẹo kéo dài từ đỉnh tai đến tận xương hàm. Phần hắn cũng chẳng muốn giải thích, mà có ai nghe hắn đâu mà “thanh minh thanh nga”? Thế là hắn đã bị cuộc đời xô đẩy vào bóng tối một cách vô tâm. Vì cuộc sống mưu sinh, hắn trở thành tên trộm dù bản thân không hề mong muốn. Đôi lúc, hắn cũng ước mình là một người lương thiện, nhưng ai có thể cho hắn được sống cuộc đời thiện lương? Ai là người thật sự yêu thương hắn, đối xử tốt với hắn như một con người bình thường? Nói đúng hơn, chính những con người sống thờ ơ, vô cảm, giàu về vật chất nhưng lại nghèo tình thương đã vô tình đẩy hắn vào bóng tối. Và rồi, cũng chính giữa xã hội phủ đầy bóng tối tội lỗi này, cuộc đời hắn bỗng lóe lên một ánh sáng, đó là tình thương của bà cụ mù.

Hàng ngày, hắn được sống trong tình thương của bà, hắn đã biết thế nào là hạnh phúc và thầm ước đây là sự thật. Có lẽ thượng đế đã bù đắp cho hắn chăng? Hắn cảm nhận sự thiêng liêng của tình mẫu tử, nhưng thẳm sâu trong tận đáy lòng hắn ẩn chứa nỗi thấp thỏm, lo sợ tội lỗi vì đã dối gạt bà cụ mù lòa. Có đôi lần, hắn định nói ra sự thật, nhưng thôi, một phần vì hắn nuối tiếc, trân trọng tình thương yêu của bà cụ, một phần vì thương bà cụ sức khỏe đã yếu, thân thể héo mòn vì thương nhớ con trai. Nếu hắn nói ra sự thật, hắn chỉ là tên trộm chứ không phải là đứa con trai thất lạc bấy lâu của bà, điều gì sẽ xảy ra? Sự hụt hẫng thất vọng đến tột cùng, liệu bà có thể sống an yên trong quãng đời còn lại hay phải chết dần chết mòn trong niềm day dứt, ân hận không nguôi?

Nói dối là một cái tội. Nhưng trong trường hợp của gã trộm này, hắn có thể nói dối vì không nỡ để bà cụ mù lòa phải chết trong sự mỏi mòn chờ đợi, thất vọng. Hơn nửa cuộc đời, bà đã đau khổ quá nhiều. Động lực duy nhất để bà sống là niềm hy vọng có một ngày, đứa con trai bà sẽ trở về. Bà đã tha thứ cho nó. Tuổi thanh xuân và sự sống của bà dành hết cho đứa con trai của mình. Dù nó lầm lỗi, nó đã lớn, nhưng đối với bà, nó vẫn là đứa con bé bỏng dại khờ. Trước tình huống đó, gã trộm đã chọn sự lừa dối ngọt ngào để bà cụ được an ủi trong những phút cuối đời. Vậy theo chúng ta, gã trộm này có tội không? Có đáng để chúng ta lên án chê trách? Dòng đời đã đẩy hắn vào con đường tội lỗi, rồi cũng chính dòng đời đưa hắn đến với người mẹ chưa từng sinh hắn ra, nhưng lại hết lòng thương yêu hắn, chăm sóc hắn. Một lần nữa, dòng đời nghiệt ngã đã đẩy hắn vào tình huống trớ trêu, không một giải pháp nhân văn nào dành cho hắn. Chọn sự chân thật, có lẽ sẽ quá tàn nhẫn đối với cụ bà, nhưng để sống cho trọn tình người, buộc hắn phải làm một kẻ lừa dối. Ta thấy đời không như mơ ước. Không phải ai sinh ra cũng có đủ cha mẹ, được sống trong mái ấm, tình thương của gia đình và sự bao dung của xã hội. Nhưng cũng chính những mảnh đời bất hạnh, bị xã hội ruồng bỏ đã kết nối tình thương giữa con người với nhau, dạy cho chúng ta nhiều bài học về tình người thật quý giá.

Trở lại với người em của tôi – Tài. Vì thương cha, sẵn sàng buông bỏ tương lai hạnh phúc ở một đất nước văn minh, từ bỏ mọi ước muốn, bao khát khao của tuổi trẻ về lại quê nhà chăm sóc cha lúc tuổi già, làm tròn bổn phận của một người con. Gã trộm kia dù rất muốn được hoàn lương, sống cuộc đời chân thật, nhưng đứng trước hoàn cảnh và tình yêu thương của người mẹ mù, hắn đành tiếp tục đóng trọn vai trò một đứa con trai giả dối. Và ở một góc khuất nào đó, hắn nghẹn ngào, tự mình sám hối: “Xin lỗi cụ, con không phải là đứa con trai mà cụ hằng mong đợi. Con chỉ là tên trộm hạnh phúc nhất trên đời”. “Mẹ” đã cho con biết thế nào là niềm hạnh phúc khi được sống bên “mẹ”. Con xin nguyện đây là lần lừa dối cuối cùng trong đời con. Và từ nay, con sẽ cố gắng sống thật tốt. Hãy tha thứ cho con, mẹ yêu kính!

Tâm Hoạt

Gửi bình luận